Voorkomen urineweg infecties en vroeggeboorte.

Onderzoek naar het voorkomen van urineweg infecties en vroeggeboorte bij zwangere vrouwen met bacteriën in hun urine: het ASB onderzoek.



Inleiding:
Vrouwen die zwanger zijn hebben vaker bacteriŽn in de urine en blaasontsteking (urineweginfecties) dan vrouwen die niet zwanger zijn. Asymptomatische bacteriurie betekent dat er een bacterie aantoonbaar is in de urine zonder dat u daar klachten van heeft, dat betekent dat u hier niets van merkt. Asymptomatische bacteriurie kan wel een urineweginfectie veroorzaken. Vanuit de blaas kan de bacterie opstijgen naar de nieren. Hierdoor kan een nierbekkenontsteking ontstaan.
De aanwezigheid van bacteriŽn geeft meer kans op een geboorte voor 37 weken zwangerschapsduur (vroeggeboorte) en op een baby die bij de geboorte te klein is voor de zwangerschapsduur (laag geboorte gewicht). Te vroeg geboren babyís kunnen worden opgenomen op een couveuseafdeling. Dit brengt voor alle betrokkenen veel zorgen met zich mee. Ook babyís met een te laag geboortegewicht hebben extra zorg nodig.

Voorkomen van urineweg infecties en vroeggeboorte
Behandeling met antibiotica lijkt uit eerder onderzoek de kans op urineweg infecties en de kans op vroeggeboorte te verkleinen. [1] 

Het ASB onderzoek
In Nederland wordt de urine nog niet routinematig getest op de aanwezigheid van bacteriŽn. Het ASB onderzoek kijkt of het nuttig is om alle zwangere vrouwen te onderzoeken op de aanwezigheid van bacteriŽn in de urine. Daarnaast wordt er gekeken of nitrofurantoine (antibiotica) urineweginfecties en mogelijk vroeggeboorte kan voorkomen in zwangere vrouwen met bacteriŽn in de urine.

Wat als u meedoet aan het onderzoek
Als u wilt meedoen aan het onderzoek, bestaat bij u de mogelijkheid om uw urine te laten controleren op bacteriŽn. Daarnaast willen we u vragen tweemaal een korte vragenlijst in te vullen via de email. Het invullen van de vragenlijsten duurt ongeveer 10 minuten. De controle van de urine vindt plaats bij de 20 weken echo uit praktisch oogpunt. 
We willen met dit onderzoek nagaan of screenen op asymptomatische bacteriurie bij zwangere vrouwen in Nederland zinvol is. Daarom u en uw verloskundige dus niet weten of er bacteriŽn in uw urine zijn gevonden. De enige uitzondering hierop is de bacterie streptokok groep B omdat daarvan is aangetoond dat behandeling zinvol is. Als deze bacterie bij u wordt gevonden dan zal dit worden doorgegeven aan uw verloskundige en zult u hiervoor worden behandeld.
Krijgt u klachten die passen bij een urineweginfectie dan kunt u gewoon naar de huisarts of verloskundige gaan die dit dan verder uit zal zoeken.

Een deel van de zwangere vrouwen zal worden gevraagd om mee te doen aan het vervolgonderzoek. Hierbij wordt onderzocht of behandeling met antibiotica effect heeft op het aantal vroeggeboortes en nierbekkenontstekingen.

Als u besluit mee te doen aan dit onderzoek houdt dit praktisch het volgende in. U krijgt 10 capsules mee voor 5 dagen. Dit betekent dat u 5 dagen lang 2 keer per dag een capsule moet slikken. Een week na het beindigen van de capsules wordt uw urine opnieuw gecontroleerd en ontvangt u mogelijk nogmaals 10 capsules. U weet niet of de capsule de werkzame stof bevat, of een zogenaamd nepmedicijn (placebo). Ook uw behandelend arts of verloskundige weet niet wat u krijgt. Na afloop van het onderzoek worden beide groepen met elkaar vergeleken.

Het kan zijn dat u in de loop van 2 jaar nog een keer benaderd wordt voor het invullen van een aantal vragenlijsten. Hierin zullen vragen staan over de ontwikkeling en gezondheid van uw kind. Het invullen ervan duurt ongeveer een half uur. Als laatste kunt u worden benaderd met de vraag of we uw kind mogen onderzoeken. Het gaat dan om een onderzoek waarbij naar de ontwikkeling van uw kind gekeken wordt.

Als u niet meedoet aan het vervolgonderzoek, willen wij graag uw toestemming om te zijner tijd de geboortedatum van uw kind op te vragen bij de Stichting Perinatale Registratie Nederland (www.perinatreg.nl).

Literatuurlijst
[1] Smaill F, Vazquez JC. Antibiotics for asymptomatic bacteriuria in pregnancy. Cochrane Database Syst Rev 2007;(2):CD000490.

Meer informatie over dit onderwerp
www.studies-obsgyn.nl/ASB

Contactinformatie over dit onderwerp
Brenda Kazemier, arts-onderzoeker, AMC Amsterdam, b.m.kazemier@amc.uva.nl
 


Gerelateerde termen
Asymptomatische bacteriurie
Nitrofurantoine
Vroeggeboorte